در جلسه آتى وارد بحث لزوم تعيين اجل خواهيم شد . « 1 » « * و السلام * »

--> ( 1 ) - تذكرات اخلاقى استاد مد ظله به مناسبت فرا رسيدن ماه مبارك رمضان : چيزى كه جاى تأسف است اين است كه آن طور وضعى كه ما طلبه‌ها قبلا داشتيم در دوره‌هاى سلف بود ، الان آن وضع از ما گرفته شده است . دو چيز در ميان اهل علم قوى بود ، يكى مسئوليت الهى را در درس خواندن در نظر مىگرفتند كه ما مسئول هستيم و مردم احتياج دارند و بايد حلال و حرام روشن شود ، با كمال احتياط و با جديت كامل درس مىخواندند ، و دوم اينكه خود علم براى آنان مطلوب ذاتى بود . متأسفانه اين معنا در ما ضعف پيدا كرده و بايد اين مسئوليت را حس كنيم و در غير اين صورت ، آرام آرام فقه مضمحل مىشود ، ما اگر فقاهت صاحب جواهر و شيخ مرتضى انصارى را با فقاهت امروز مقايسه كنيم مىبينيم كه فاصله بسيار زياد است . مرحوم آقاى سيد محمد صادق لواسانى از پدرش مرحوم آقاى سيد أبو القاسم لواسانى نقل كرد كه او از اعلام و شاگردان مرحوم آخوند و آن طبقه بوده ، ايشان مىگويد منزل يك آقايى رفتم ، آقاى سيد محمد صادق اسم او را نمىدانست ، آقايى بود كه اولاد هم نداشت و عشق او به علميات و به گربه‌اى كه داشت بود ، او راجع به جنبه علمى او مىگفت ، گفت او مريض بود و من به عيادت او رفتم ، مرحوم آقاى سيد أبو القاسم مىگفت رفتم و او گفت كه شنيده‌ام مرحوم آقاى ملا كاظم آخوند كفايه نوشته و من مىدانم كه امروز را به آخر نمىرسانم ولى دلم مىخواست از مطالب ايشان بشنوم و بروم ، يك مقدارى مىخواهم كه شما بيان كنيد ، ايشان مىگفت من يك مقدارى بيان كردم و آن روز را به آخر نرساند . اين حالت در ميان فقهاء و علماى ما بوده است . حالا اميدوارم كه حتى در ميان اقليتى از اهل علم هم باشد ، اين معنا حفظ شود تا در ميان طلاب ديگر تأثير بگذارد ، آقايان در همين ماه رمضان كه توفيقى براى ارشاد مردم است ، منافات ندارد كه در كنار اين ارشادها ، به جنبه علمى نيز بپردازند تا مطالب فراموش نشود ، سابق تمام مجالس بحث علمى بود و جلسه‌اى پيدا نمىكرديم كه بحث علمى نباشد ، الان هم بايد اين سنت سابقين احياء شود و اگر يك جمعى اين كار را بكنند در ديگران هم تأثير مىگذارد و حوزه به آن سمت حركت خواهد كرد و اين خلأ دوباره پر مىشود . در اين ماه عبادت و ماه اجر گرفتن از رب العالمين و حق تعالى ، ان شاء الله كه مشمول ادعيه آقايان باشم ، در روايات هم هست كه عبد الله بن ابى يعفور مىگويد كه من فقط براى مؤمنين دعا كردم ، من هم دعاگوى آقايان هستم .